Soạn bài Nghĩa tường minh và hàm ý (tiếp theo) ngắn nhất


Soạn bài Nghĩa tường minh và hàm ý (tiếp theo)

I. Điều kiện sử dụng hàm ý

Câu 1 (trang 90 sgk Văn 9 Tập 2): Nghĩa hàm ý:

– “Con chỉ được ăn ở nhà bữa này nữa thôi”: Sau bữa ăn này, u sẽ bán con nên con sẽ không được ăn ở nhà nữa.

– “Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài”: U đã bán con cho nhà cụ Nghị thôn Đoài.

⇒ Chị nói hàm ý để giấu đi nỗi đau ấy, tránh chạm phải điều đau lòng – chị đã bán đi chính đứa con ruột của mình.

Câu 2 (trang 91 sgk Văn 9 Tập 2):

Hàm ý ở câu thứ 2 rõ hơn. Vì cái Tí chưa hiểu hết ý của mẹ ở câu nói hàm ý thứ nhất nên chị Dậu phải nói rõ hơn ở câu thứ hai.

– Thái độ “giãy nảy”, “liệng củ khoai vào rổ và oà lên khóc”, câu nói “U bán con thật đấy ư?…” cho thấy cái Tí đã hiểu hàm ý trong câu nói của mẹ nó.

II. Luyện tập

Câu 1 (trang 91 sgk Văn 9 Tập 2): Trả lời câu hỏi

a. “Chè đã ngấm rồi đấy”: Người nói là anh thanh niên, người nghe là ông hoạ sĩ và cô con gái.

– Hàm ý là: Mời bác và cô vào uống nước.

See also  Soạn bài Bài ca ngắn đi trên bãi cát (Cao Bá Quát) ngắn nhất

b. “Chúng tôi cần phải bán các thứ này đi để…”: Người nói là anh Tấn, người nghe là chị hàng đậu.

– Hàm ý là: Chúng tôi không thể cho những thứ này được.

c. Ở cả hai câu, người nói là Thuý Kiều, người nghe là Hoạn Thư.

– “”Tiểu thư cũng có bây giờ đến đây !”: Người quyền uy, quý phái như tiểu thư mà cũng có lúc phải đến đây ư? (câu này có ý giễu cợt).

– “Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều”: Người cay nghiệt như ngươi sẽ phải lĩnh sự báo oán thích đáng.

Tất cả những người nghe đều hiểu được hàm ý của người nói. Các chi tiết sau đây chứng tỏ điều này:

– (a): Ông theo liền anh thanh niên vào trong nhà, đảo nhìn qua một lượt trước khi ngồi xuống ghế.

– (b): – Ôi dào! Thật là càng giàu có càng không dám rời một đồng xu! Càng không dám rời đồng xu lại càng giàu có!

– (c): Hoạn Thư hồn lạc phách xiêu – Khấu đầu dưới trướng liệu điều kêu ca.

Câu 2 (trang 92 sgk Văn 9 Tập 2):

“Cơm sôi rồi, nhão bây giờ!”: Hàm ý là: chắt giùm nước để cơm khỏi nhão.

– Em bé phải nói hàm ý vì trước đó đã nói thẳng ra nhưng không có hiệu quả.

– Việc sử dụng hàm ý trong trường hợp này không có hiệu quả, vì ông Sáu đã vờ như không nghe thấy, tiếp tục ngồi im.

See also  Quan điểm của tác giả về dại và khôn trong bài thơ Nhàn như thế nào

Câu 3 (trang 92 sgk Văn 9 Tập 2): Có thể điền vào chỗ trống:

– Mai mình có lịch thi rồi.

– Mình chuẩn bị đi công tác…

Câu 4 (trang 92 sgk Văn 9 Tập 2):

Sự so sánh này có hàm ý: Tuy hi vọng không thể nói chắc đâu là thực, đâu là hư nhưng nếu cứ quyết tâm thực hiện thì sẽ đạt được.

Câu 5 (trang 93 sgk Văn 9 Tập 2): Các câu có hàm ý mời mọc:

   + “Bọn tớ chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà. Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn tớ chơi với vầng trăng bạc.”

   + “Bọn tớ ca hát từ sáng sớm cho đến hoàng hôn. Bọn tớ ngao du nơi này nơi nọ mà không biết từng đến nơi nao”.

– Các câu có hàm ý từ chối:

   + “Mẹ mình đang đợi ở nhà”

   + “Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà đi được?”

– Viết thêm để ý mời mọc được rõ hơn:

   + Cậu có muốn chơi cùng chúng tớ không?

   + Chơi cùng chúng tớ rất vui đó!

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Văn mẫu