Lý thuyết Hóa 11: Bài 4. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li | Myphamthucuc.vn

Lý thuyết Hóa 11 Bài 4. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li

I. ĐIỀU KIỆN XẢY RA PHẢN ỨNG TRAOĐỔI  ION TRONG DUNG DỊCH CÁC CHẤT ĐIỆN LI

1.Phản ứng tạo thành chất kết tủa

– Thí nghiệm:

Lý thuyết Hóa 11: Bài 4. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li | Giải Hóa 11

 – Giải thích: Na2SO4  và BaCl2 đều dễ tan và phân li mạnh trong nước:

Lý thuyết Hóa 11: Bài 4. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li | Giải Hóa 11

Trong số bốn ion được phân li ra chỉ có các ion Lý thuyết Hóa 11: Bài 4. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li | Giải Hóa 11  kết hợp được với nhau tạo thành chất kết tủa là BaSO4 (hình trên), nên thực chất phản ứng trong dung dịch là:

Lý thuyết Hóa 11: Bài 4. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li | Giải Hóa 11

Phương trình (2) được gọi là phương trình ion rút gọn của phản ứng (1).

Phương trình ion rút gọn cho biết bản chất của phản ứng trong dung dịch các chất điện li.

2.Phản ứng tạo thành chất điện li yếu

a) Phản ứng tạo thành nước

– Thí nghiệm:  

Lý thuyết Hóa 11: Bài 4. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li | Giải Hóa 11

Phản ứng như sau:

HCl + NaOH → NaCl + H2O

– Giải thích: NaOH và HCl đều dễ tan và phân li mạnh trong nước:

Lý thuyết Hóa 11: Bài 4. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li | Giải Hóa 11

Các ion OHtrong dung dịch làm cho phenolphtalein chuyển sang màu hồng. Khi cho dung dịch HCl vào, các ion H+ của HCl sẽ phản ứng với các ion OH của NaOH tạo thành chất điện li rất yếu là H2O. Phương trình ion rút gọn:

READ  Đề kiểm tra 1 tiết GDQP 11 học kì 1 có đáp án | Myphamthucuc.vn

Lý thuyết Hóa 11: Bài 4. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li | Giải Hóa 11

Khi màu của dung dịch trong cốc mất, đó là lúc các ion H+ của HCl đã phản ứng hết với các ion OH của NaOH.

Phản ứng giữa dung dịch axit và hiđroxit có tính bazơ rất dễ xảy ra vì tạo thành chất điện li rất yếu là H2O.  Mg(OH)2 ít tan trong nước, nhưng dễ dàng tan trong dung dịch axit mạnh:

Lý thuyết Hóa 11: Bài 4. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li | Giải Hóa 11

b)Phản ứng tạo thành axit yếu

– Thí nghiệm: Nhỏ dung dịch HCl vào ống nghiệm đựng dung dịch CH3COONa , axit yếu CH3COOH sẽ tạo thành:

Lý thuyết Hóa 11: Bài 4. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li | Giải Hóa 11

– Giải thích: HCl và CH3COONa là các chất dễ tan và phân li mạnh:

Lý thuyết Hóa 11: Bài 4. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li | Giải Hóa 11

Trong dung dịch, các ion H+ sẽ kết hợp với các ion CH3COO tạo thành chất điện li yếu là CH3COOH (mùi giấm). Phương trình ion rút gọn:

Lý thuyết Hóa 11: Bài 4. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li | Giải Hóa 11

3. Phản ứng tạo thành chất khí

Thí nghiệm:

Lý thuyết Hóa 11: Bài 4. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li | Giải Hóa 11

Phương trình ion rút gọn:  Lý thuyết Hóa 11: Bài 4. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li | Giải Hóa 11

Phản ứng giữa muối cacbonat và dung dịch axit rất dễ xảy ra vì vừa tạo thành chất điện li rất yếu là H2O, vừa tạo ra chất khí CO2 tách khỏi môi trường phản ứng. Chẳng hạn, các muối cacbonat ít tan trong nước nhưng tan dễ dàng trong các dung dịch axit. Đá vôi (CaCO3) tan rất dễ trong dung dịch HCl:

Lý thuyết Hóa 11: Bài 4. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li | Giải Hóa 11

II. KẾT LUẬN

1.Phản ứng xảy ra trong dung dịch các chất điện li là phản ứng giữa các ion.

2.Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li chỉ xảy ra khi các ion kết hợp được với nhau tạo thành ít nhất một trong các chất sau:

READ  Thực hành. Thí nghiệm co và phản co nguyên sinh | Myphamthucuc.vn

_ chất kết tủa.

_ chất điện li yếu.

_ chất khí.

Xem thêm Giải Hóa 11: Bài 4. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Học tập